کد خبر : ۱۱۰۷۱
تاریخ انتشار: ۱۶ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۲:۱۹ -07 September 2019
دیلی صباح تحلیل کرد:
از قبل هم مشخص بود که ماه سپتامبر ماهی "پر سروصدا" برای ترکیه باشد. علاوه بر مسائل مربوط به احزاب، سه مساله اساسی- اوضاع در ادلب، منطقه امن پیشنهادی در شمال شرقی سوریه و بحران آوارگان و پناهجویان - به طور مداوم جزء اصلی دستورکارهای سیاست داخلی و خارجی ترکیه است.

از قبل هم مشخص بود که ماه سپتامبر ماهی "پر سروصدا" برای ترکیه باشد. علاوه بر مسائل مربوط به احزاب، سه مساله اساسی- اوضاع در ادلب، منطقه امن پیشنهادی در شمال شرقی سوریه و بحران آوارگان و پناهجویان - به طور مداوم جزء اصلی دستورکارهای سیاست داخلی و خارجی ترکیه است.


به گزارش «آزادی»، در روزهای اخیر سخنان رئیس جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، پیچیدگی جدیدی به این ترکیب افزوده است. وی از یک سو، زمینه را برای سخنرانی آینده خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد فراهم می کند که پیام هایی را برای رهبران مشخص جهان ارسال کند. در همین حال، اردوغان نقشه راه جدید خود را برای سیاست حزبی رونمایی می کند. دو موضوع اصلی، یعنی جنبشهای سیاسی در حال ظهور و بحث منطقه امن/ پناهندگان، اکنون مدتی است که پاربرجا هستند. موضوع سوم، یعنی قصد ترکیه برای دستیابی به کلاهکهای هسته ای، مساله ای جدید است.


رئیس جمهور ترکیه چند وقتی است که به متحدان پیشین خود، احمد داووداوغلو، عبدالله گول و علی باباکان برای ایجاد جنبش های سیاسی جدید هشدار میدهد. اردوغان بارها اظهار داشته كه كسانی كه "از قطار پیاده شده اند" تا دست به "تقسیم امت" و "تحریک ناآرامی" بزنند، "تجربه ای جز نا امیدی نخواهند داشت". اظهارات محکم وی حاکی از آن است که رئیس جمهور ترکیه قصد دارد با سیاستمداران پیشین حزب عدالت و توسعه (AK) که هدف آنها سست کردن پایگاه اردوغان است، به شکلی آشکار و محکم مقابله کند.


سیاست ذاتاً خشن است. اختلاف عقاید و منافع واگرا، حتی اگر از ذکر اقدامات عینی و فاحش علیه منافع یکدیگر سخنی نگوییم، جایی برای "رفتار آقامنشانه" یا "برادری" باقی نمی گذارد. بنابراین، غیر منطقی است که انتظار داشته باشیم رئیس جمهور ترکیه با بی اعتنایی و بی سر و صدا از کنار مساله جدایی سیاستمدارانی كه مشاغل خود را مدیون رهبری اردوغان و موفقیت حزب AK هستند، عبور کند.


رویارویی آینده قطعا در بر دارنده عبارات و سخنانی تند و گزنده خواهد بود. با این وجود، این تاکتیکها و احساسات طرفین است که محتوای واقعی آن را تعیین می کند. تاکنون اردوغان تمرکزخود را معطوف به نهضت و خیریت حزب کرده است. علیرغم ابراز ناامیدی، به دلایل شخصی یا از سر احساسات در تعقیب همكاران سابق خود نرفته است.


برکناری داود اوغلو و هواداران وی از حزب AK در واقع به منظور جلوگیری از سوءاستفاده وی از سازمان حزب به عنوان سکوی پرتاب بود، زیرا نخست وزیر پیشین در حال آمادگی برای تشکیل حزب خود است. به عبارت دیگر، اردوغان دست به اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از "خروج محترمانه" داود اوغلو از حزب زده است.


رئیس جمهور ترکیه از اقدامات ناشایست دولت های غربی در مورد منطقه امن پیشنهادی در شمال شرقی سوریه و بحران پناهندگان ناراضی است. دولت او قصد دارد با به اشتراک گذاشتن بار این مسائل با دیگران، فشار بر روی دوش ترکیه را کاهش دهد. پیام اردوغان به ایالات متحده کاملاً واضح است: "ما باید تا هفته آخر ماه سپتامبر [و] طبق شر و شروط خود، شروع به ایجاد منطقه امن در شرق [رودخانه] فرات کنیم. هدف ما این است که حداقل 1 میلیون سوری را که هم اکنون در [ترکیه] هستند، در داخل این منطقه امن اسکان دهیم."
در عین حال، وی به اتحادیه اروپا هشدار داده كه در صورت از بین رفتن توافق نامه منطقه امن، آنكارا مجبور خواهد شد "مرزهای خود را برای آوارگان و به سوی اروپا باز كند".
ایالات متحده و اتحادیه اروپا به طور فعال از تلاش های ترکیه در ادلب حمایت می کنند، و اردوغان آشکارا می گوید موج بعدی مهاجران سر از اروپا در خواهند آورد. برای جلوگیری از این امر، سیاستمداران اروپایی باید ابتکار جدیدی را آغاز کنند و در تحمل فشار بار ترکیه مشارکت کنند.

رئیس جمهور ترکیه در یکصدمین سالگرد تاسیس کنگره سیواس با این پیشنهاد که ترکیه می تواند سلاح هسته ای به دست آورد، مساله جدیدی را مطرح کرد: "برخی [رهبران] چندین کلاهک هسته ای دارند. نمیپذیرم که من کلاهک هسته ای نداشته باشم. تقریباً هیچ کشوری در میان کشورهای توسعه یافته جهان نیست که فاقد کلاهک هسته ای باشد."


این که اردوغان نسبت به استفاده اسرائیل از تواناییهای هسته ای نظامی خود برای ارعاب و تحریک سایر قدرتهای منطقه همواره انتقاد کرده است، موضوع پنهانی نیست. او در گذشته هم نابرابری بین قدرتهای هسته ای و دیگرکشورهای فاقد این قدرت را مطرح کرده بود.
با این حال اظهارات اردوغان مبنی بر لزوم ترکیه برای دستیابی به تسلیحات هسته ای به منظور تقویت بنیه دفاعی، بی سابقه است. سخنان وی احتمالاً دو هدف دارد: اول، رئیس جمهور ترکیه می خواهد با هدف بهبود قابلیت های اعمال قدرت آنکارا گفتگویی ملی را آغاز کند. هدف بدیل این است که اردوغان به دنبال استدلالی جدید برای تقویت انتقاد دیرینه خود در مورد بی عدالتی های نظم جهانی است - که در شعار "جهان بزرگتر از پنج کشور است" نهادینه کرده.

بیان موضوع "هسته ای" از زبان اردوغان از اهمیت سمبولیک برخوردار است، چرا که وی این سخنان را در سیواس، زادگاه مقاومت ترکیه در برابر اشغال خارجی، و پیش از جلسه افتتاحیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در آمریك بیان کرده است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: